Hangi Programlama Dilinden Başlamalıyız?

Programlamaya başlamak için hangi dili seçmeniz gerektiği tamamen size kalmış. Aslında istenen dili seçebilirsiniz. Ancak burada tabi ki size önerilerde bulunacağım. İlk programınızı yazmak için hangi dili tercih edebilirsiniz veya yazılımcı olmak için hangi dilleri takip etmelisiniz? Bu konularda fikir vermeye çalışacağım.

Öncelikle elbette istediğinizden dilden başlayabilirsiniz. Programcı olmak için önemli olan “dil öğrenmek” değil, “programcılığı” öğrenmek. Ancak daha önce program yazmadıysanız, “basit” bir dilden başlamanızı öneririm. Dediğim gibi, önemli olan “nasıl program yazılırı” öğrenmek.

 

ALTERNATİF 1 : BASIC

Programlamaya başlamak için eski yıllardan beri çoğu zaman BASIC türevleri önerilir. Neden? Çünkü BASIC ve türevleri çok kolay dillerdir. Yazması da, okuması da, anlaması da kolaydır. Zaten bir “eğitim dili” olarak ortaya çıkmıştır. Sisteme hükmedebileceğiniz, “her şeyi yapabileceğiniz” diller değildir ama basit programlama işlerini yine “basit” şekilde yapabilirsiniz.

Eğer BASIC’e en basit haliyle başlamak isterseniz DOS tabanlı QBASIC dilini önerebilirim. Çünkü bir çok ek kodla uğraşmaz, bir çok ek işi yapmazsınız. Direkt olarak yapacağınız işe odaklanırsınız. Örneğin sizinle basit bir QBASIC programını, satır açıklamalarıyla paylaşayım.

‘Bu bir QBASIC programı. Unutmayın. QBASIC’de başına tek tirnak koyduğunuz satırlar açıklama satırlarıdır ve programa dahil edilmez
CLS ‘Bu komutla DOS penceresinin ekranını temizlettirdik
INPUT “Bir Sayı Girin:”;A% ‘INPUT komutuyla ekrana bir satır koyup yazı yazdırdık ve bir sayı girilmesi için beklenmesini sağladık.
INPUT “Bir Sayı Daha Girin:”;B% ‘Girilen sayıları A ve B değişkenlerine atıyoruz bu arada. % işareti değişkenin tipini temsil ediyor.
PRINT A% + B% ‘Kullanıcıdan aldığımız A ve B değişkenlerini toplayıp PRINT komutuyla ekrana yazdırıyoruz
END ‘Bu komutla programımızı bitirdiğimizi bilgisayara bildiriyoruz.

Yukarıda gördüğünüz kodları bir QBASIC editörü indirip derlerseniz, sizden iki defa bir sayı girmenizi isteyecek, ardından da bu iki sayıyı toplayıp size gösterecektir. QBASIC dili, nesne yönelimli bir dil olmadığı için öğrenmesi son derece basit bir dildir. 40 yıllık bir dil olmasına rağmen, şahsi fikrim, programlama eğitimi için halen kullanılabilir.

Ancak MS-DOS programlarının çoktan tarih olması nedeniyle artık QBASIC editörlerini ve derleyicilerini yeni bilgisayarlarda kullanmak hayli zor. Eğer bir Windows bilgisayara sahipseniz, daha modern bir BASIC türevi olan Visual Basic dilini tercih edebilirsiniz.

Bir Visual Basic programı yazmak için, Visual Studio programı edinmelisiniz. Microsoft, .NET teknolojisi ile birlikte klasik Visual Basic (VB) desteğine son vermiş ve artık Visual Basic.Net (VB.Net) dilini destekleyeceğini duyurmuştur. VB.Net, VB ile syntax yapısı olarak benzese de, tamamen farklı bir programlama dilidir. O yüzden klasik VB ile program yazmak için bir Visual Studio 6.0 veya önceki sürümü edinmeniz gerekebilir.

Visual Studio 6.0’nun ücretsiz bir sürümünü http://allpcworld.com/download-visual-studio-6-0-enterprise-edition-free/ adresinden indirebilirsiniz.

Gelin şimdi basit bir VB 6.0 programı yazalım. VB’nin QBasic’den farklarının başında, VB’nin “olay yönlendirmeli” bir dil olması geliyor. Yani kullanıcının yaptığı klavye ve mouse hareketlerini yakalayabilir, işletim sistemlerinde gerçekleşen olaylara göre farklı kodlar çalıştırabilirsiniz. Bu yüzden ilk VB programımızı “olay yönlendirmesi” kullanarak yapacağız. Bir windows form projemiz olacak ve form açılırken ekrana “Merhaba, Dünya!” yazdıracağız.

‘QB’de olduğu gibi VB’de de tek tırnak ile başlayan satırlar açıklama satırlarıdır ve derleyici tarafından dikkate alınmaz.
Private Sub Form_Load() ‘Form_load olayında çalışacak olan kodu yazdığımızı bildiriyoruz. Yani form açılırken çalışacak bölüm.
MsgBox “Merhaba, Dünya!” ‘Ekrana bir Windows mesaj penceresi çıkmasını ve içinde “Merhaba, Dünya!” yazmasını istiyoruz.
End Sub ‘Form_load olayıyla ilgili çalışacak kodları yazmayı bitirdiğimizi belirtiyoruz.

Görüldüğü gibi formumuz açılırken ekrana yazı yazdırma işlemini bu şekilde yapıyoruz Visual Basic’de.

 

ALTERNATİF 2 : C veya C++

Peki programlamaya BASIC ile başlamak mecburiyetinde miyiz? Hayır tabi ki. Baştan zor olandan başlayım deyip örneğin C‘den başlayabilirsiniz. Dezavantajı, C’yi öğrenmek ve anlamak BASIC’e nazaran daha zordur. Avantajı ise, C çok daha yetenekli ve güçlü bir dildir. Baştan böyle bir dili tercih ederek, ileride C ve türevlerine daha hakim olabilir, sisteme veya donanıma daha hakim programlar yazabilirsiniz.

https://turboc.codeplex.com/ adresinden bir TURBO C ide’si indirme imkanınız bulunuyor. Bu programda hem C, hem de C++ programları yazabilirsiniz.

Ben ekrana blogumun adını yazan bir programı C’de yazıp çalıştırdım. Bu kez direkt ekran görüntüsü paylaşayım.

Programı hazırladıktan sonra RUN menüsünden çalıştır (run) komutunu seçtiğimizde bir dos penceresi açılıyor ve programımız çalışıyor:

Görülebileceği gibi programlama dillerinin mantıkları ve komutları birbirine oldukça benzer. Burada hangi dilden programlamaya başlayacağınız tamamen sizin çalışma ve öğrenme karakterinize bağlı. Basitten başlayıp “adım adım” öğrenmek benim daha çok tercih ettiğim bir yöntem. Ancak zaman ilerliyor. Programlama gelişiyor. Artık daha “hızlı” olmamız gereken bir dönemde yaşıyoruz. C gibi daha zor dilleri tercih edip, uygulamanın kendi içinde “yaşayarak” öğrenmek de isteyebilirsiniz. Ve günümüzdeki bir çok dilin “C türevi” olduğunu da unutmamak gerekiyor. Yani C bilirseniz; C#’ı veya Java’yı açtığınızda “sudan çıkmış balığa” dönmeyeceksiniz.

Burada yazıyı tamamlarken, günümüzün programlama dillerinin popülerliğinden bahsetmek istiyorum. C ve C++, yaklaşık 30-40 yaşında olmasına rağmen, bu 30-40 yıl boyunca her zaman “en popüler 10 dil” içinde olmayı başardılar. Aşağıda, bir araştırmaya göre, 2017 yılında en çok tercih edilen ilk 10 programlama dilini paylaşıyorum. Tablodaki diğer dillerin 10-15 yıllık bir tarihi olduğunu düşünürseniz, C ve türevlerinin programlama için ne anlama geldiğini anlarsınız:

 

ALTERNATİF 3 : DİĞER DİLLER

Dil seçerken bir diğer önemli kriter de kaynak bolluğudur. Örneğin Python da oldukça yaygın bir dil. Üstelik öğrenmesi de kolay. Bu yönüyle uygun bir başlangıç dili olabilir. Ancak bu dilin Türkiye’deki yaygınlığı henüz yeterli düzeyde değil. İngilizce oldukça bol kaynağa sahip olsa da, Türkçe kaynaklar arasında hala C’den çok geride. O yüzden Python’dan burada bahsetmedim. Ama aklınızda bulunmasında fayda var. Python basit olması, platform bağımsız yapısı ve hızla popülerleşmesiyle iyi bir alternatif.

Veya Java da çok yaygın olmasıyla bir alternatif. Özellikle Android uygulamalar ve embedded dediğimiz sistemlerde Java oldukça yaygın.

 

TİCARİ YAYGINLIK

Programlama dilimizi seçerken basitlik, modernlik ve yükseliş trendi önemli kriterler. Ancak bir de ülkemizdeki ticari yaygınlık mevzusu var. Hangi dil Türkiye’de size iş imkanı sağlar? Ne kadar para kazanırsınız? Falan filan. Bunlar da elbette önemli kriterler. Nihayetinde hepimizin yaşamak için bir işe ve paraya ihtiyacı var.

15 yılı aşkın zamandır bu işten para kazanan bir arkadaşınız olarak, elbette kendi tecrübelerim var. Ancak yine de kişisel yorumlardan çok, sayısal yorumlara sözü bırakalım. Ülkemizin önemli iş platformlarından Kariyer.net sitesinde hangi dilde daha çok personel ihtiyacı olduğunu görmek için küçük bir araştırma yaptım. Dilin adını arama bölümüne yazdım. Ve kaç ilanda geçtiğini (şu gün itibariyle) tespit ettim. İşte rakamlar:

JAVA: 887 ilan

C#: 513 ilan

C++: 216 ilan

PHP: 161 ilan

Python: 118 ilan

Swift: 50 ilan

Delphi: 43 ilan

Visual Basic: 26 ilan

Ruby: 19 ilan

Arduino: 6 ilan

Buradan şu sonuca varabiliriz. Örneğin Ruby, dünya çapında işverenlerin en çok tercih ettiği 9. dilken, ülkemizde henüz çok az kullanılıyor diyebiliriz. Yani dünya çapında yaygın olması ve hızla gelişmesi, bu teknolojinin Türkiye’de hemen yaygınlaşacağı anlamına gelmiyor. Python için de benzer bir durum söz konusu. Dünya çapında PHP’den çok daha yaygın ama ülkemizde PHP’nin gerisinde kalabiliyor.

Veya Arduino, her geçen gün büyüyen ve dünya çapında çok popüler bir konu. Ülkemizde de çok popüler olduğunu söyleyebiliriz. Ancak hobi olarak çok sevilen ve kullanılan Arduino teknolojisi, ticari alanda kendisine pek yer bulamıyor.

Yani dil seçerken; sadece basitlik, yaygınlık veya modernlik kriterlerini değil; ülkemizin ticari şartlarını da göz önünde bulundurmakta fayda var.

 

SONUÇ

Sonuç olarak; yukarıdaki bilgileri kullanarak kendi kararınızı verebilirsiniz. Ama benden ısrarla bir “öneri” isterseniz, ben size C# dilini önerebilirim. Bu C#’ın çok sevdiğim veya çok yetenekli bir dil olmasından değil. Arkasında Microsoft’un olmasından, ülkemizin ticari şartlarından ve dilin C temelli bir dil olmasından kaynaklanıyor.

2 thoughts on “Hangi Programlama Dilinden Başlamalıyız?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir